In het dossier Stedelijke Verdichting volgen wij de ontwikkelen op het gebied van inbreiding en transformatie. Hoe maken we aantrekkelijke woonmilieus van bestaande gebieden, hoe behouden we ook ruimte voor andere functies als werken en welke rol kunnen provincies, gemeenten, ontwikkelaars en woningcorporaties pakken om processen te versnellen. Wilt u zelf een bijdrage leveren aan het dossier Stedelijke Verdichting op Stadszaken of heeft u een goed idee waar wij over zouden kunnen schrijven, neem contact met ons op via redactie@stadszaken.nl. Meld je ook aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief van Stadszaken en ontvang gratis vakinhoudelijke verhalen over stedelijke verdichting in Nederland.

Nieuws

Ruimtelijke ordening is niet de grote boosdoener bij de achterblijvende woningbouwproductie. Voor naar schatting 100.000 woningen in Nederland zijn reeds bestemmingsplannen opgesteld en vergunningen verstrekt, maar door zeldzame dieren en grondbankiers laat de bouw op zich wachten. 'Er is geen simpele en eenduidige oorzaak en oplossing.'

Het samenbrengen van het overschot op de winkelmarkt en het tekort op de woningmarkt, maakt het mogelijk om de structurele winkelleegstand te halveren. Bovendien kunnen zo tot 14.000 woningen worden gerealiseerd in bestaand stedelijk gebied. Dat schrijven economen van Rabobank in hun vandaag verschenen Transformatieatlas Retail.

Woningbouwplannen maken hoeft geen jaren te duren, stelt de provincie Utrecht. Negen woningbouwprojecten waaraan gemeenten, woningcorporaties en ontwikkelaars samenwerken, gaan dit volgens de provincie bewijzen. De projecten doen mee aan de 100-dagenchallenge van de provincie Utrecht.

In Eindhoven komen de eerste 3D-geprinte woningen van beton. In het park Bosrijk in de Eindhovense wijk Meerhoven zullen de woningen rechtstreeks uit de printer rollen. In 2019 kunnen de eerste bewoners al een betonstulpje betrekken.

Ondernemersorganisatie VNO-NCW West stelt dat het een goed plan is om meer woningen te bouwen in Nederland, maar zet daar tegenover dat er niet zomaar op bedrijventerreinen gebouwd moet worden. Deze terreinen zijn er voor bedrijven en niet voor woningbouw, meent de organisatie.

De Nationale woonagenda betekent een enorme versnelling van de woningbouw. Maar gemeenten stellen verduurzaming boven snelheid, blijkt uit een onderzoek dat vakblad ROm/Stadszaken.nl en de Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft in samenwerking met USP Marketing Consultancy uitvoerde.

Marktpartijen willen samen met de overheid komen tot een gezamenlijke routekaart om de opgave van bijna 1 miljoen woningen in 2030 te realiseren. Ze zijn bereid om de komende 10 tot 15 jaar miljarden euro’s te investeren. Volgens hen is het zinloos om ideologisch te blijven debatteren over binnenstedelijke versus buitenstedelijke woningbouw, want beide zijn nodig.

Gemeenten ervaren hoge druk op de woningmarkt, maar vinden bij realisatie van projecten een aantal knelpunten. De doorlooptijd van nieuwbouwprojecten loopt daardoor op. tot gemiddeld tien jaar. Dat blijkt uit onderzoek door Stec Groep. Hier 3 bottlenecks en mogelijke oplossingen.

Ontwikkelaars, bouwers, makelaars én overheden slaan de handen ineen rond een ambitieuze woningbouwaanpak in Zwolle die versnelling van de bouwproductie, verduurzaming en betaalbaarheid combineert. En dat alles binnen bestaande stadsgrenzen. Betrokkenen noemen de samenwerking ‘uniek’.

Woonstichting De Key gaat 309 nieuwe sociale huurwoningen realiseren op de voormalige NDSM-werf. Het gaat om woningen van dertig tot vijftig vierkante meter die worden aangeboden via Woningnet.

Minister Ollongren komt in een brief aan de Tweede Kamer terug van een eerdere uitspraak in een artikel in De Telegraaf, waarin ze stelde dat er ook in ’het groen’ aan de rand van de stad moet worden gebouwd. In de brief benadrukt ze vandaag dat bouwen meer prioriteit moet krijgen, maar dat bouwen in de stad altijd de voorkeur verdient. 

Er moet meer in ’het groen’ aan de rand van de stad worden gebouwd. Met de huidige bouwplannen, die voornamelijk over projecten bínnen de stadsgrenzen gaan, redden we het niet. Dat zegt minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) vandaag in De Telegraaf. 

In het centrum van Amsterdam realiseert de Universiteit van Amsterdam (UvA) tot 2025 de Binnenstadscampus, gelegen rondom het Binnengasthuisterrein, de Oude Turfmarkt, Oudezijds Achterburgwal en de Kloveniersburgwal. Dit universiteitskwartier vormt straks de thuisbasis van de Faculteit der Geesteswetenschappen (FGw), de Universiteitsbibliotheek, de bestuurszetel, representatieve functies zoals musea en gelieerde kennisinstellingen. 

De provincie Noord-Holland stelt ruim 7 miljoen euro beschikbaar voor het versnellen van woningbouw in de provincie. Dit geld is bedoeld voor het opzetten van een pool met tijdelijke krachten die er bijvoorbeeld voor zorgen dat vergunningen voor het bouwen van woningen sneller worden afgehandeld.

De herontwikkeling van het Cruquiusgebied krijgt verder vorm met de vorige week getekende samenwerkingsovereenkomst tussen Gemeente Amsterdam, VORM en Porten Development. Die gaat over de ontwikkeling en realisatie van 149 appartementen verdeeld over drie gebouwen.

Het rijk gaat in stedelijke gebieden met de grootste vraag naar woningen een actievere en regisserende rol spelen. Op korte termijn start de rijksoverheid gesprekken met gemeenten, woningcorporaties, bouwers en investeerders die moeten leiden tot afspraken over het versnellen van de woningbouwproductie. 

Een mix van wonen, werken en leisure: dat is de toekomst van bedrijvengebied Amstel III in Amsterdam-Zuidoost, als het aan de gemeente Amsterdam ligt. De komende 10 jaar moeten in het gebied al 5.000 huizen verijzen.

De woonparagraaf in het vandaag gepresenteerde regeerakkoord liegt er niet om. De vier coalitiepartijen gaan alle ruimte bieden aan nieuwe woningbouw. Onnodige overheidsbelemmeringen moeten worden weggenomen. Prioriteit wordt gegeven aan de bouw van middenhuurwoningen in de vrije sector en verduurzaming van corporatiebezit, waarvoor Rutte III 100 miljoen euro per jaar reserveert.

In steeds meer gemeenten ontstaat een tekort aan woningen. De prijzen van koop­woningen zijn sterk gestegen en liggen in veel gemeenten al weer boven of op het niveau van voor de crisis. Projectontwikkelaars roepen politiek Den Haag op om snel in te grijpen. 

Maximaal één derde van de woningvraag van Nederland  kan worden gerealiseerd door bestaande, bebouwde gebieden te transformeren. Dit lukt uitsluitend met een subsidie van 3,6 miljard euro en als er 35% dichter wordt gebouwd. Zo niet, dan kan slechts 10% van de woningvraag worden ingevuld met het transformeren van binnenstedelijke gebieden.

Om de vraag te kunnen bijbenen, moeten gemeenten in de Amsterdamse regio 250.000 huizen bijbouwen. Maar als het gaat om de vraag 'waar', tekent zich een paradox af. De gemeente moet bouwen, maar mag het eigenlijk niet.

Petra Tiel, VNO-NCW West ziet steeds vaker woningen terug op bedrijventerreinen in de Metropoolregio Amsterdam: ‘De provincie moet de woningopgave oppakken en die opgave ver weghouden van bedrijventerreinen. Op bedrijventerreinen werk je, daar woon je niet.'

Het planaanbod in de meeste Nederlandse provincies is ontoereikend om de komende 10 jaar in de toenemende vraag naar huizen te voorzien. Dat stelt het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) in de studie 'Investeren in de Nederlandse woningmarkt: investeringsopgaven in twaalf provincies'.

De hoeveelheid kantoortransformaties houdt amper verband met de hoeveelheid leegstand. Uit onderzoek van Bureau Stedelijke Planning is gebleken dat de onttrekkingen voornamelijk plaatsvinden in de Randstad terwijl ook in veel andere regio’s de kantorenleegstand groot is.

Opinie

Misschien ligt het aan mij, maar de laatste tijd zie ik meer nimby-uitingen in Amsterdam. Ik weet het: nimby-verwijten (‘Not In My BackYard’) zijn glibberig spul. Niemand wil uitgemaakt worden voor nimby, en geen ambtenaar wil verweten worden dat hij de term vooral gebruikt om onzalige plannen door de tegenstand heen te drukken.

Wij lezen soms koppen van artikelen die we niet geloven. Heeft iemand dat echt gezegd? We zagen er laatst weer eentje, op Cobouw. Hij luidt als volgt: 'Aanvalsplan voor 40.000 huizen extra bóven Amsterdam: ‘we zijn het wachten zat''. Dat zijn een heleboel woningen. Een heleboel bestemmingsplanprocedures, haalbaarheidsonderzoeken, anterieure overeenkomsten, marktselecties en omwonenden.

De Noord-Hollandse gedeputeerde Joke Geldhof (D66) verdedigt haar afwijzing van het plan voor de bouw voor 40.000 extra woningen boven het Noordzeekanaal met een aantal argumenten. Het is een dispuut tussen het provinciebestuur en 18 gemeentebesturen en heeft dus een stevige politieke lading. Het raakt tegelijkertijd de belangen van mensen die een (betaalbare) woning zoeken.

Onlangs presenteerden achttien gemeenten in ‘Holland boven Amsterdam’ een plan om 40.000 extra woningen te bouwen. Joke Geldhof, gedeputeerde Ruimtelijke Ordening en Wonen van de provincie Noord-Holland, staat niet te springen. 'Na 2040 stagneert de bevolkingsgroei en het is sterk de vraag of die 40.000 woningen echt nodig zijn.'

Noord-Hollandse gemeenten boven het Noordzeekanaal willen 40.000 extra woningen bouwen om de druk op hun gemeenten, door de komst van steeds meer Amsterdammers, op te vangen. Onlangs brachten zij dit initiatief naar buiten, maar de provincie vindt het ‘overbodig.’

Er is veel debat over de één miljoen woningen die er tot 2030 bij moeten komen. Maar realiseren we ons voldoende dat we straks te maken krijgen met een leger alleenwonenden? We leven steeds meer alleen achter onze voordeur en de onderbezetting van woningen groeit, maar wat moeten we eigenlijk met deze constatering?

‘Bedrijvigheid wordt steeds meer de stad uitgedrukt.’
‘Met de huidige marktdruk vinden zorgvoorzieningen straks geen plek meer.’
‘Straks hebben hippe koffiebars alle buurtwinkels verdreven.’
‘Stedelingen kunnen op steeds minder plekken hun auto laten repareren.’
'Kunst wordt binnen de Ring niet meer gemaakt, maar nog slechts verhandeld.'

Zo’n 100 jaar geleden raakte het woonhotel in zwang. Een nieuwe manier van wonen die vooral in Den Haag gewaardeerd werd. Tijdens het interbellum werden er in de hofstad 46 veelal luxe woonhotels gebouwd. Huize Boschzicht was de eerste en heeft nog steeds een chique uitstraling, net zo als vele andere woonhotels uit die periode.

Elk jaar kijk ik er naar uit: het NEPROM-congres ('Dag van de Projectontwikkeling'). En het valt nooit tegen. Zo leerde ik afgelopen donderdag dat we niet in 2050, maar al in 2030 één miljoen nieuwe huizen nodig hebben. De grote gamechanger: het Groninger gasbesluit. En drijvend wonen komt terug. Omdat het moet.

De belangstelling voor Amsterdam is zo groot dat het inwoneraantal zou kunnen verdubbelen. Gelukkig gebeurt dat niet en zet de gemeente in de groeistrategie Koers 2025 in op de bouw van minstens 50.000 nieuwe woningen in tien jaar.

Terwijl we ons druk maken over de huizenmarktbubbel in het centrum van Amsterdam vergeten we de bubbel in de buitenwijken van de voormalige groeikernen. ‘Er komt een moment dat de scheve verhouding tussen het aantal eengezinswoningen en het aantal gezinnen zich gaat wreken’, stelt de Amsterdamse architect Harvey Otten. ‘Dus bouw geen nieuwe eengezinswoningen buiten de stad, want ze zijn niet nodig.’

De ruimte in de stad is schaars, de woningdruk hoog en toch blijven terreinen vaak jaren ongebruikt liggen in afwachting van plannen of nieuwe bestemmingen. Onbegrijpelijk, vinden Maarten Koning, (kandidaat-)gemeenteraadslid voor D66 Utrecht en Theo Stauttener, financieel manager bij gebiedsontwikkeling. In hun stad willen ze grondeigenaren stimuleren om tijdelijkheid te faciliteren.

Het Rijksvastgoedbedrijf heeft een oppervlakte van 36.500 m2 bouwgrond op het Oostenburgereiland verkocht aan vastgoedontwikkelaars VORM en Steenwell. Het plan is om op het perceel 450 huur- een koopwoningen te bouwen, daarnaast is er ook plek voor commerciële ruimte.

'Er is in Nederland woningnood. Je kan geen krant openslaan of het gaat om ‘bouwen, bouwen, bouwen’, snel, veel en desnoods maar weer een soort Vinex-operatie.' Cees-Jan Pen, lector de Ondernemende Regio bij Fontys, ziet dat bedrijven(terreinen) die niet ‘creative’ zijn, de stad maar uit moeten worden geschoven. 'Ergens de regio in of zo.'

Reguleer het segment van huren tussen 700 en 950 euro en geef daarbij de woningcorporaties weer een grotere rol. Dat was de kern van het advies van de samenwerkingstafel middenhuur, wat twee weken geleden werd gepresenteerd. Dit leidde tot veel discussie en wellicht ook wel verwarring in de media. Bob Braak en Ron Buiting, adviseurs Procap, pleiten voor kaders.

In verschillende beschouwingen over de toekomst van nieuwe steden wordt voorspeld dat zij langzaam echte steden zullen worden. Martin van der Maas, planoloog bij de gemeente Amsterdam, zet vraagtekens bij deze beweringen en geeft daarvoor vier redenen.

Er moet meer in ’het groen’ rond de stad worden gebouwd. De huidige bouwplannen lossen de vraag naar woonruimte niet op, stelde minister Ollongren. ‘Een schrikbeeld en een absolute no go!’, reageert Johanna van der Werff, directeur van Forum voor architectuur en stedenbouw Amersfoort (FASadE).

Antistedelijkheid als blitzkrieg

12 januari 2018 11:10

Als een blitzkrieg wordt het antistedelijk offensief uitgevoerd. NRC Handelsblad, Het Parool, Algemeen Dagblad en Stadszaken bombarderen ons de laatste week met interviews met niet onbelangrijke personen in het ruimtelijk debat. Jos Gadet, hoofdplanoloog Ruimte en Economie bij de gemeente Amsterdam, snapt weinig van de opportunistische omwenteling.

Het Rijksvastgoedbedrijf verkoopt het Hembrugterrein in Zaandam voor 41 miljoen euro aan ABC Planontwikkeling BV. De projectontwikkelaar bracht het hoogste bod uit. Op het terrein komen ongeveer 1.000 woningen, zowel huur als koop. Daarnaast komen er bedrijven, winkels en kantoren, die goed zijn voor zo’n 650 arbeidsplaatsen. 

Nederland komt in een nieuwe demografische groeispurt terecht. De bevolking zal komende jaren sneller groeien dan eerder gedacht. Na de crisis op de huizenmarkt, teruggevallen bouwcapaciteit en oplopende woningtekorten, wordt de woningvraag komende jaren extra aangejaagd door meer  nieuwkomers uit het buitenland. Extra woningen moeten er sneller komen.

De reacties op het nieuwe boek van Richard Florida zijn op één punt unaniem: een deel van de negatieve effecten van het succes van steden is dat er niet genoeg centrumstedelijk gebouwd wordt.

Subsidiebehoefte, dat lijkt de kernboodschap van het Manifest Binnenstedelijke Gebiedstransformaties. Een subsidiebehoefte uitgedrukt in een bedrag per woning (25000 euro). Natuurlijk is het nu de tijd om als (vastgoed- en bouw)sector te lobbyen en input te leveren aan een nieuw regeerakkoord, maar kies dan een kernboodschap die wervend is en de sector als strategisch en economisch belangrijk, mensgericht en vindingrijk positioneert.

Bouwen voor de doorzonbubbel’ heet het artikel waarin Gert Jan Hagen pleit voor een ‘bouwstop voor rijtjeswoningen’. Die uitspraak is geen grap; hij meent het! Zijn betoog is briljant omdat hij bijna alle misverstanden over woonwensen die samenhangen met de veranderende demografie zo parmantig benoemt. We lopen ze een voor een door en zetten de vlammenwerper erop.

Enkele weken geleden is de nieuwe Woningbouwmonitor Noord-Holland verschenen. Resultaat: 45.000 woningen tekort in de periode tot 2040. Toch ziet de verantwoordelijk gedeputeerde in deze provincie, mevrouw Joke Geldhof, geen problemen.

Het is niet nodig om te zoeken naar nieuwe bouwlocaties in Noord-Holland. Die zijn er namelijk genoeg, zegt degeputeerde Joke Geldhof (D66) als reactie op een hartenkreet van twee wethouders om nieuwe woningbouw toe te staan in groene gebieden rond de steden. Geldhof waarschuwt bovendien voor het aanhouden van té veel harde planvoorraad. 'Dan verdwijnt de flexibiliteit in de programmering en bestaat risico op onnodige plankosten en desinvesteringen.'

Volgens enkele critici zijn we weer hard op weg naar de zoveelste vastgoedbubbel. Interessant punt. Al denk ik dat de bubbel niet zozeer zit in de woningvraag als wel in de financiering. Veel te hoge prijzen bij te gering aanbod.

Achtergrond

Arjan Bregman, Jacco Karens, Edwin Buitelaar en Friso de Zeeuw deden in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoek naar gebruikte exploitatievormen bij gebiedsontwikkeling in de nieuwe werkelijkheid. Opvallend detail: PPS nam af, maar domineert in volume. 5 vragen aan Edwin Buitelaar.

DAT: Develop Apart Together

17 augustus 2018 8:04

In aantrekkelijk gelegen binnenstedelijke gebieden - meest verlopen bedrijventerreinen -  die in aanmerking komen voor transformatie doet zich de volgende situatie voor. Grond- en opstaleigendommen zijn versnipperd. De eigenaren hebben uiteenlopende belangen, ambities en competenties.

Gemeenten moeten terughoudend zijn met woningbouw op bedrijventerreinen, tenzij dit vergezeld gaat van extra maatregelen om het hitte-eilandeffect te dempen. Dat stellen onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam en ingenieursbureau BOOT. Naast bedrijventerreinen blijken ook kunstgrasvelden hotspots.

Expeditiestraten en bevoorradingswegen achter winkels bieden verborgen en vergeten plekken voor gebiedsontwikkeling, zoals woningen. Dat concludeert TU Delft-student en Praktijkleerstoel-onderzoeker Hedwig van der Linden in haar afstudeerscriptie over ‘tussenruimtes’ in de binnenstad van Rotterdam.

Leen Verbeek, commissaris van de Koning in Flevoland en voorzitter van Vereniging Deltametropool, stelt dat de verschillende belangen rond het landschap alleen te behartigen zijn door ‘de complexiteit’ te omarmen. Alleen door die belangen op elkaar af stemmen kan het landschap als vestigingsvoorwaarde fungeren. ‘De kwaliteit van de leefomgeving is de belangrijkste economische asset.

Geen mens in Nederland heeft de ambitie om in een krot te wonen. Toch gaat het op tal van vlakken mis op de woningmarkt. Laten we de markt z’n gang gaan, of gaan overheden de strijd aan? Wat oud-wethouder Stedelijke Vernieuwing van de gemeente Delft Raimond de Prez betreft het laatste. Hij schreef een afscheidsessay waarin hij pleit voor een tweede corporatiesector en nog tal van maatregelen waarmee overheden weer regie kunnen krijgen over de woningmarkt. 

Ruim half miljoen views op AD.nl voor een bericht naar aanleiding van ons onderzoek bevestigde wat de meeste Nederlanders vinden van middeldure huur: té duur. Hoogleraar Peter Boelhouwer en de vertrekkende Utrechtse wethouder Paulus Jansen zijn het met ze eens. En ook met de diagnose van de helft van de door ons, TU Delft en USP ondervraagde vakprofessionals: dat de hypotheekrenteaftrek de huurmarkt ernstig in de weg staat.

Utrecht wil een nieuw intercitystation en een nieuwe tramlijn of snelbusbaan. De stad en provincie hebben de Rijksoverheid daarvoor om miljarden euro's gevraagd om de economie in de Noordvleugel te versterken. Gerlof Rienstra deed onderzoek naar de vervoersbewegingen in de Noordvleugel en schetst een mismatch op de arbeidsmarkt en toenemend woon-werkverkeer die deze claim rechtvaardigen.

Tot 2025 moeten er jaarlijks 75.000 huizen per jaar bij, staat in de gisteren gepresenteerde Nationale woonagenda. Stadszaken spitte de eerste coalitieakkoorden van kleinere Randstedelijke gemeenten door op de bereidheid die er is om te bouwen voor een regionale opgave. Voorlopige conclusie: Lang niet elke gemeente is bereid te bouwen voor de grote buur.

Veel bedrijventerreinen in Nederland kampen met veroudering en leegstand. De vaak gunstige ligging van deze terreinen in binnenstedelijk gebied biedt echter volop kansen voor herontwikkeling. Zeker als deze wordt gecombineerd met de uitgangspunten van de circulaire economie. Pieter van der Heijde, Michiel Verlaak en Valerie Noordink bespreken de 6 elementen voor circulaire herstructurering van verouderde bedrijventerreinen. 

Voorlopig kunnen we uit de voeten met de bestaande plancapaciteit voor woningbouw, en dat hoeven écht niet alleen micro-appartementen te zijn. Het vereist wel maximale samenwerking tussen overheid, markt en corporaties. Maar de woonopgave gaat om meer dan aantallen alleen. De woonomgeving moet leidend zijn, inclusief nieuwe mobiliteitsoplossingen. Dat vraagt om nieuwe coalities, meer data, méér innovatie, meer lef en méér experiment.

Met immer groeiende bevolkingsaantallen en gelijkblijvende ruimte kan de hoogte in bouwen een oplossing bieden. Hoewel hoogbouw niet war van controverse is, maken plannen voor projecten in grote Nederlandse steden duidelijk dat hoogbouw in opkomst is. Vooral Rotterdam is fan, maar ook Eindhoven en Amsterdam bouwen richting de wolken.

In het project Stadsoevers in Roosendaal lukt het om een combinatie van woningbouw en (industriële) bedrijvigheid te realiseren door inzet van oude en nieuwe instrumenten, maar vooral door proactief overleg met de omgeving. 'Het is geven en nemen.'

Het beleidsdoel van veel overheden is om nieuwe woningen zoveel mogelijk binnenstedelijk te realiseren. Dat is het ook het doel van de Ladder voor duurzame verstedelijking. En de nieuwe minister van BZK bevestigde onlangs deze ambitie [2].

Het afgelopen jaar bezocht een groep experts tien pilotprojecten voor stedelijke kavelruil. Twee leden, Paul van Dijk (partner Akro Consult) en de Brabantse gedeputeerde Erik van Merrienboer, geven een preview van de belangrijkste observaties. Hun conclusie: bekijk kavelruil niet sec als instrument, maar let vooral goed op het proces.

Er is veel te doen rondom suburbaan wonen: inbreiden moet immers boven uitbreiden, de weilandplannen zouden vooral een verdienmodel van de ontwikkelaars zijn, en de weilandplannen zouden saai zijn. Peter van Geffen, directeur Stec Groep, deelt zeven gouden regels om sublieme suburbane woonmilieus te maken waar dat nog echt nodig is.

De Amsterdamse woningmarkt barst uit zijn voegen en grijpt om zich heen. Met de stedelijke groeistrategie Koers 2025 heeft het college van B en W ingezet op de bouw van minstens 50.000 nieuwe woningen in 10 jaar. Waar is nog plek voor de Amsterdamse bedrijven met enige vorm van overlast?

Voor de Raad van State zijn wijzigingsbevoegdheden, sinds een uitspraak afgelopen woensdag, geen harde plancapaciteit om rekening mee te houden bij het vaststellen van bijvoorbeeld een nieuw woonplan. Er ontstaat zo meer Ladder-ruimte in gemeenten voor nieuwe bestemmingsplannen, maar er zijn ook risico's. Dit zijn de gevolgen voor gemeenten en marktpartijen.

Provincies moeten 'lef' tonen om ook aan de stadsgrenzen aan de slag te gaan met woningbouw. Met die oproep gisteren in De Telegraaf haalde minister Ollongren 'bouwen in het groen' uit de taboesfeer. ROm/Stadszaken.nl vroeg de Groningse gedeputeerde Fleur Gräper-van Koolwijk (D66) om een reactie vanuit haar rol als IPO*-afgevaardigde bij de totstandkoming van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI).

Twee tenders per jaar gaat Amsterdam uitschrijven voor de kantorenmarkt. De economische groei brengt de laagste kantorenleegstand in jaren in de grote steden en het is de vraag of er wel genoeg plekken zijn om de groei goed te faciliteren. Stadszaken vroegt het Aeisso Boelman, directeur Fakton en Maurice Kuipers, senior consultant bij Buck Consultants International (BCI).

De komende jaren moet het bouwtempo flink worden opgevoerd om in de groeiende woonvraag te kunnen voorzien, maar wie neemt de regie? Met deze vraag wendt Bart Reuser zich tot prominenten in de woonsector. Deze week: Joke Geldhof, gedeputeerde Ruimtelijke Ordening en Wonen van de provincie Noord-Holland.

Bouwen voor een doorzonbubbel?

15 februari 2017 11:27

De huizenmarkt draait weer op volle toeren. De roep om nieuwe stedelijke uitleg wordt steeds luider. Maar hebben we wel nieuwe laagbouwwijken nodig als op termijn tot 90.000 babyboomers per jaar hun rijtjeswoning zullen verlaten? Gert Jan Hagen pleit voor een bouwstop op rijtjeswoningen.

Stedelijke verdichting en woningbouw

Wanneer het gaat over stedelijke verdichting, gaat het vooral over woningbouw. Volgens prognoses van ABF Research worden er in Nederland tot 2030 een miljoen woningen gevraagd. Het woningtekort neemt, ondanks de vele bouwactiviteiten, alleen maar toe. Een deel van de woningvraag kan worden gerealiseerd in zogeheten uitleggebieden aan randen van steden, maar tegelijkertijd zijn veel steden ook huiverig om te bouwen in het groen.

Groen is namelijk ook een belangrijke voorwaarde voor een gezonde stad en kan zelfs gezien worden als een belangrijke vestigingsvoorwaarde. De ruimte in Nederland is en blijft beperkt en klakkeloze uitbreiding van steden, legt een hevige ruimteclaim op de natuur en het platteland.

Transformatie en inbreiding in de stad

In 2016 berekende het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat er - puur ruimtelijk bekeken - ruim 500.000 woningen in binnenstedelijk gebied gerealiseerd zouden kunnen worden. De helft van de gevraagde woningen tot 2030 dus.

Niet verwonderlijk zetten veel gemeenten dan ook in op transformatie van bestaande monofunctionele gebieden als bedrijventerreinen en kantorenparken naar multifunctionele gebieden waar ook ruimte is voor wonen en recreatie. Alleen blijft er ook ruimte nodig voor ondernemers als we onze economische groei niet willen remmen.

Transformatiepotentie naar woongebieden lager

Toch zijn er ook kritische geluiden op het gebied van de potentie voor woningen na transformatie. Als er rekening wordt gehouden met factoren als:

  • kwalitatieve woonvraag;
  • de tijd
  • complexiteit van projecten
  • financiële haalbaarheid

dan ligt de werkelijke transformatiepotentie veel lager, namelijk op bijna 100.000 woningen concludeerde woningbouwcorporatie BPD.

Meer speelruimte op lokaal niveau via de Omgevingswet kan een uitkomst bieden om de transformatiepotentie op te schroeven. En ook op ontwerp- en bouwvlak zijn stappen te zetten waarmee stedelijke transformatie logischer wordt en multifunctionele gebiedsontwikkeling vaker voorkomt.

Dossier Stedelijke Verdichting op Stadszaken

Kortom, in dit dossier over de stedelijke verdichting in Nederland vindt u alle nieuwsberichten, opinies en journalistieke achtergrondverhalen die te maken hebben met de stedelijke ruimtedruk in Nederland en voor welke dilemma?s stadsverbeteraars komen te staan op het gebied van stedelijke inbreiding en transformatie van bestaande gebieden.

Ook interessant in het kader van stedelijke verdichting is ons dossier Energietransitie.

Stadszaken
Paulus Borstraat 41 3812 TA Amersfoort
redactie@stadszaken.nl