Het kabinet steekt 50 miljoen euro in het veiliger maken van autowegen buiten de bebouwde kom. Minister Van Nieuwenhuizen wil op gevaarlijke punten vangrails plaatsen en bomen verwijderen. Maar ligt de kern van het verkeersprobleem wel in de bomen naast de wegen?

Op 22 februari 2018 hield Adriaan Geuze zijn inaugurele rede - De drie zielen van het landschap - aan de Wageningen Universiteit. Henk Baas, Hoofd Landschap bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, kijkt terug op deze rede en doet Geuze een handreiking. 

In verschillende beschouwingen over de toekomst van nieuwe steden wordt voorspeld dat zij langzaam echte steden zullen worden. Martin van der Maas, planoloog bij de gemeente Amsterdam, zet vraagtekens bij deze beweringen en geeft daarvoor vier redenen.

Het idee dat beeld en werkelijkheid niet hetzelfde hoeven te zijn, is al zo oud als Plato. Ook stedenbouwkundige artist impressions zien er anders uit dan de latere werkelijkheid die zij verbeelden. En dat is schadelijker dan het lijkt.

Jacques Vink en Piet Vollaard zijn twee Rotterdamse architecten, die samen met stadsecoloog Niels de Zwarte het boek Stadsnatuur maken/Making Urban Nature schreven. De auteurs zien de stad als een integraal onderdeel van de natuur en pleiten daarom voor natuurinclusief ontwerpen. ‘Doel van het boek is een brug te slaan tussen ecologie en ontwerp. We willen duidelijk maken waar natuurinclusief ontwerpen over gaat.’

Toenemende verstedelijking, maar ook smart mobility en andere technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat steden en gebouwen op een nieuwe manier ingericht moeten worden. Bij deze inrichting is participatie van burgers een zeer belangrijk element. 'Virtual reality speelt daarin een grote rol', aldus Jeroen Steenbakkers van The Urban Future.

De afgelopen 10 jaar is het aantal coöperatieve maakplaatsen voor digitale en technologische fabricage flink toegenomen in stedelijke gebieden. Wat zijn maakplaatsen en welke rol kunnen ze vervullen in de smart city?

De Groene Loper in Breda won in juni tijdens het Landelijk Congres Openbare Ruimte (LCOR) de Falco Award Beste Openbare Ruimte 2017. Dinsdag onthulde Boaz Adank, wethouder Openbare Ruimte de award op de middenloper van de Willemstraat bij de voetgangersoversteek.

Is het ontwerpen van smart city ingewikkeld? Nee hoor, in drie stappen word je een smart-stedenbouwer. En wie die stappen echt wil leren, volgt de door de BNSP (Beroepsvereniging voor Nederlandse Stedebouwkundigen en Planologen) en de Future City Foundation ontwikkelde cursus ‘Ontwerpen van de Smart City’.

In Londen en Amsterdam, maar ook in Sneek of Schiedam, kom je hetzelfde soort cafés tegen – lichte kleuren, hangende planten, tweedehands meubilair. Ontwerptrends verspreiden zich razendsnel en dat gebeurt vooral via Pinterest. De invloed van het platform stopt daar echter niet, ook de fysieke leefomgeving is internationaler dan ooit.

Iemand die aan zijn smartphonescherm gekleefd een druk verkeerskruispunt oversteekt; we noemen het ook wel smombies, afgeleid van smartphone zombies. Deze lichtstrip in Bodegraven stond in de internationale belangstelling als mogelijke oplossing. Maar hoe effectief zijn dit soort oplossingen nu echt? Welke alternatieven zijn er?

Iemand die aan zijn smartphonescherm gekleefd een druk verkeerskruispunt oversteekt; we noemen het ook wel smombies, afgeleid van smartphone zombies. Deze lichtstrip in Bodegraven stond in de internationale belangstelling als mogelijke oplossing. Maar hoe effectief zijn dit soort oplossingen nu echt? Welke alternatieven zijn er?

Stedenbouwers kunnen meer gebruik maken van open wereld games ter inspiratie. Deze videospellen stellen de speler in staat de wereld intens te ervaren. Stedenbouwers kunnen zo lessen trekken uit deze digitale werelden, in het kader van de belevingseconomie. 

In de eerste editie van Buitenlandse Stadszaken lees je meer over panda’s die duurzame energie opwekken, zie je een filmpje van een huis waarmee kamperen in een tent overbodig wordt en ontdek je wat ze in Oregon bedacht hebben om fietsers te frustreren.

De regio zuidoost Brabant groeit harder dan welke regio dan ook in Nederland, maar personeelstekort dreigt verdere groei nu in de weg te staan. Dat blijkt uit onderzoek van SER Brabant. Daarin wordt gewezen op robotisering als mogelijke oplossing voor de personeelsdruk.

Het is al enige tijd mogelijk om Pokémons te vinden in de openbare ruimte, maar sinds kort kun je via je smartphone ook afvalbakken en banken tevoorschijn toveren. Dit is de app die virtueel straatmeubilair plaatst. 

De aanpak van wijken is veranderd. Steden werken kleinschaliger, met fors minder overheidsmiddelen en als het kan in samenspraak met de burger. Dat concludeert Platform31 in het rapport ‘Aan de slag in kwetsbare wijken’

Hen wordt een gebrek aan ambitie verweten, maar zelf zien de ontwikkelaars vooral een gebrek aan Haagse ambitie. ‘Een opeenstapeling van lokaal beleid is onvoldoende als het gaat om de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland’, zeggen NEPROM-voorman Bart van Breukelen en directeur Jan Fokkema.

De NEPROM-prijs voor locatieontwikkeling 2017 is gewonnen door ZuiderDUIN in Almere. Dat maakte juryvoorzitter Josja van der Veer op 18 mei bekend tijdens de Dag van de Projectontwikkeling in Den Bosch. De jury benadrukt de sterke identiteit van ZuiderDUIN en het onderscheidende woonmilieu dat is ontwikkeld.

Een rijker, hechter en schoner Nederland. Dat is het centrale thema van de agenda 2017-2020, die het College van Rijksadviseurs vandaag heeft gepresenteerd. De komende jaren zal het College van Rijksadviseurs het Rijk adviseren op de thema's energie en klimaat, mobiliteit en verstedelijking, en het Nederlandse landschap.   

Zo nu en dan kom ik speelplekken tegen tussen de huizen met een speeltoestel speciaal voor rolstoelers. Ik vraag me dan af hoe deze plek daar komt en waarom deze juist daar ligt. Met zo’n soort van privéspeelplekje voor een gehandicapte kun je namelijk nauwelijks spreken van samenspelen.

Als het over nudging gaat horen wij steeds vaker voorbeelden van zogenaamde nudges die voornamelijk gericht zijn op het leuk maken van bepaald gedrag. Het bekendste voorbeeld daarvan is de pianotrap, waarvan de treden geluid maken als je erop gaat staan. Maar de pianotrap is juist geen goede nudge. Dat heeft twee redenen.

Eens in de zoveel tijd bedenkt iemand een idee dat zo bizar is dat het alle kranten haalt. Die berg in Flevoland, de tulp voor de Nederlandse kust en de champagneglazen van Rotterdam Centraal. In de rubriek Ongebouwd Nederland neemt Stadszaken de ideeën onder de loep en polst de status. In de tweede editie: de champagneglazen van Rotterdam Centraal.

De Amerikaanse hoogleraar Paul R. Schulman maakte studie van de wederzijdse afhankelijkheid van aan elkaar gekoppelde infrastructuren. ‘We zijn ons onvoldoende van de risico’s bewust.'

In Helsinge wordt in 2017 en 2018 het ‘Dorp van de toekomst’ gebouwd. Helsinge ligt op Seeland, het grootste eiland van Denemarken. Het Dorp van de toekomst komt tegemoet aan de wens van jonge gezinnen om naar het platteland te verhuizen en zo dichter bij de natuur te zijn. Het dorp biedt frisse lucht, betaalbare huisvesting en een betere omgeving voor kinderen.

Elke week wordt er wel een award uitgereikt aan initiatieven die onze steden beter maken. Duurzame innovaties, bewezen concepten of slimme toepassingen. In de rubriek Award van de Week nemen we u mee in het oerwoud van awards. Welke award moet u aan meedoen en hoe kunt u winnen?

In de categorie ‘zo briljant dat ik het zelf bedacht had willen hebben’ behandel ik vandaag De gekste plek van Nederland. Een boek met alleen maar krankzinnige Nederlandse plekken. En nee, de Amsterdamse binnenstad en tbs-kliniek De Rooyse Wissel in Oostrum hebben het niet gehaald.

Op een voormalig fabrieksterrein in Amsterdam-Noord, met een prachtig uitzicht op de Wilmkebreekpolder, komt een woonbuurt met 48 woningen. DELVA Landscape Architects ontwierp het landschapsplan en de inrichting van de openbare ruimte met het doel deze op een vanzelfsprekende, duurzame manier in te voegen in de bestaande stedenbouwkundige context.

In Amsterdam wordt vanaf begin dit jaar een krachtige beïnvloedingstechniek ingezet om de verspreiding van reclamefolders tegen te gaan. In de meeste gemeenten krijg je wel reclamefolders in de bus, tenzij je een NEE-sticker hebt. In Amsterdam krijg je geen folders meer thuis, tenzij je een JA|JA-sticker op de brievenbus hebt. 

Het Rotterdamse Hofpleinviaduct heet in de volksmond de Hofbogen. Het was ooit de trotse drager van de eerste elektrische trein in Nederland, tussen Rotterdam en Den Haag, en is nu deels ingericht als park en boomgaard.

Meer inwoners en bedrijven bij groene initiatieven betrekken en de biodiversiteit in de eigen leefomgeving bevorderen, dat is de missie van de Groene Lopers Overijssel. Dit provinciebrede netwerk ondersteunt individuele Groene Lopers om meer mensen green minded te krijgen. In Zwolle zijn ze goed op weg.

Vrijdag 16 december was de feestelijke viering van de Falco Award in Kerckebosch. Zo mag Kerckebosch zich een jaar lang de beste openbare ruimte van Nederland noemen. Een bekroning voor het ontwikkelen van stad én natuur, samen met bewoners uit de wijk.

Tussen Broek in Waterland en Monnickendam, op de oude trambaan, wordt een fietspad aangelegd van gras en glas. Provincie Noord-Holland, Stadsregio Amsterdam en gemeente Waterland hopen hiermee een fietspad aan te kunnen leggen dat bestand is tegen de zachte veengrond van het gebied.

Voor een prijsvraag van de gemeente Amsterdam zijn studenten de afgelopen maanden druk geweest met het ontwerpen van een 'community' waar jongeren prettig kunnen samenleven met statushouders. De prijs ging uit naar het ontwerp 'Hollands Welvaren', een woonboot op Amsterdamse wateren.

Amsterdam heeft de dertiende plaats op de ranglijst van meest innovatieve 'Tech Cities' bemachtigd. Daarmee is onze hoofdstad één van de snelst groeiende en aantrekkelijkste steden op het gebied van technologie in Europa.

Bedrijventerreinen zijn de energietransitiehubs van de toekomst. De doelstellingen van het nationale energieakkoord en de internationale klimaatafspraken kunnen niet alleen met energiebesparing worden gehaald. Er zal ook substantieel duurzame energie ‘op het land’ moeten worden opgewekt.

Deze week werd het artikel ‘Groei met circulaire economie blijkt utopie’ geretweet. Het stond al een half jaar op Stadszaken.nl en ik had het gemist. Geen idee waarom. Maar ik las het en verbaasde me alsnog. Daarover gaat deze blog. Met excuses voor de vertraging, maar beter laat dan nooit.

Je eigen huis bouwen was nog nooit zo gemakkelijk. Een Nederlands consortium van ontwerpers en ingenieurs presenteert tijdens de Dutch Design Week een bouwsysteem waarmee asielzoekers zelf een eigen huis kunnen bouwen.
 

Eind juni had ik de grote eer om samen met zakenpartner Lodewijk Hoekstra de tentoonstelling van Piet Oudolf te openen in het stadsmuseum van Doetinchem. Onder de rook van deze Achterhoekse stad woont in Hummelo namelijk een van ’s werelds beroemdste tuin- en landschapsontwerpers. 

In de serie 'Beste openbare ruimtes' laten we in woord en beeld zien wat een plek tot een goede openbare ruimte maakt. Vandaag: het Jakob Niewegpad in de Amersfoortse wijk Puntenburg.

Toekomst voor nationale parken

10 augustus 2016 13:20

Wat moeten we aan met onze nationale parken? Landschapsarchitect Rob van Aben pleit in vakblad Groen voor een verschuiving van de saaie sectorale voorziening naar beleving met allure. Tijd voor waterbanen in de Weerribben en onderwaterhotels in de Waddenzee?

Afgelopen december won Kustwerk Katwijk de Falco Award Beste Openbare Ruimte. Vrijdag 8 juli volgde de kroning: de plaatsing van de award in Katwijk, een prachtig aandenken aan deze bijzondere prestatie.

De apparaten om ons heen worden zo complex dat we uit het oog verliezen waar we ze eigenlijk voor hebben ontworpen. Het volgende slachtoffer wordt de lantaarnpaal. Nu vinden we het normaal dat een lantaarnpaal licht geeft, maar is dat in 2025 ook nog zo?

Tijdens het InnovationQuarter jaarevent heeft startupambassadeur Neelie Kroes het nieuwe Zuid-Hollandse proof-of-concept investeringsfonds UNIIQ gelanceerd. Het fonds is een samenwerking van Erasmus MC, TU Delft, Universiteit Leiden en de ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter.

Kijk ook onder de grond

8 juni 2016 14:29

De ondergrond staat steeds prominenter op de ruimtelijke en politieke agenda, maar versnippering, complexiteit en politisering maken het benutten ervan lastig. Actieve gemeenten en provincies zijn nodig om driedimensionaal ruimtelijk te sturen.

Gisteren werd de provincie Limburg getroffen, vorige week was het vooral de provincie Gelderland. Stortbuien, modderstromen en de straten blank. In Cuijk belandde verkeer in de bassins die nota bene zijn aangelegd om overtollig hemelwater af te voeren. Wateroverlast is niets nieuws, maar er zijn oplossingen.

Onderzoekers van Wageningen UR nodigen iedereen uit om aan te geven hoe gelukkig ze zich voelen op verschillende plekken in ons land. Hiermee willen ze de relatie tussen geluk en leefomgeving verder onderzoeken.

Deze week roept staatssecretaris Dijkhoff gemeenten op om ‘nu echt werk te maken van de opvang van asielzoekers en statushouders’. Aan het vorige verzoek ontbrak het woord “echt”, dat was dan blijkbaar niet serieus te nemen.

Het bewijs stapelt zich de laatste jaren op: we voelen ons gezonder in de natuur. Nico Wissing maakt zich sterk voor het direct betrekken van de tuin- en landschapskenner bij de vorming van plannen in de openbare ruimte.

Het knappe aan ondernemer Roosegaarde is niet dat hij mooie dingen bedenkt. Of dat hij die jat. Het is zijn handelsgeest.

 

De drie belangrijkste knelpunten van de stadsentree van Den Haag zijn doodlopen, wringen en een gebrek aan oriëntatie. Dat stelt Maria Hogendijk-de Vries in haar afstudeerscriptie voor de TU Delft.

Als het gaat om levensduur praat de beheerder meestal over durability, terwijl de ontwerper gaat voor sustainability. Oftewel, een openbare ruimte die niet alleen lang goed (mooi, heel en veilig) blijft, maar die ook mooi oud wordt. Een pleidooi voor het ontwerp.

Fier groen in Antwerpen

24 februari 2016 15:00

Wie graag in Antwerpen vertoeft, krijgt er een enorme groene oase bij. De zogenoemde Antwerpse Gedempte Zuiderdokken veranderen de komende jaren in een stadstuin van maar liefst 9 hectare en is bedoeld voor ontspanning, optredens, feestelijkheden en sportevenementen.

Tot voor kort werd de kwaliteit van de openbare ruimte bepaald door normen van het CROW. De lengte van het gras, het aanzien van de bomen en de staat van wegenonderhoud. Met de opkomst van burgerparticipatie is dat verleden tijd.

De provincie Overijssel ontwikkelt vier natuurspeelplaatsen in samenwerking met Cool Nature, een initiatief dat spelen in de natuur bevordert. Bijzonder is dat kinderen actief worden betrokken bij de inrichting. Dicht bij huis in een avontuurlijke omgeving, dat is het streven.

Er zij licht en er was licht

15 januari 2015 9:36

De fietstunnel nabij winkelcentrum Het Nieuwe Landgoed in Ede is voorzien van een interactieve lichtoplossing die het gevoel van veiligheid bevordert.