De Ladder voor duurzame verstedelijking wordt eenvoudiger en leidt tot minder onderzoekslasten. Gemeenten,  provincies en projectontwikkelaars hoeven vanaf 1 juli alleen bij nieuwbouwplannen buiten stedelijke gebieden uitgebreid te motiveren waarom de nieuwbouw daar nodig is.

Dat heeft de ministerraad besloten op voorstel van minister Schultz van Infrastructuur en Milieu. De vereenvoudigde Ladder treedt op 1 juli 2017 in werking. Minister Schultz: ‘We willen allemaal dat onze bedrijventerreinen en winkelgebieden aantrekkelijk blijven. Daarom willen we onze ruimte zo efficiënt mogelijk gebruiken. Samen met gemeenten, provincies en marktpartijen hebben we de Ladder vereenvoudigd. De Ladder sluit beter aan bij de praktijk en is vereenvoudigd en is daarmee effectiever, bespaart tijd en geld.’

Niemand wil bouwen voor leegstand. Toch blijkt uit de Landelijke Leegstandsmonitor (februari 2017) dat zo’n 75 miljoen m2 aan vastgoed in Nederland leegstaat. Het gaat dan vooral om kantoren, winkels, vrijkomend agrarisch vastgoed en steeds meer maatschappelijk vastgoed. De Ladder is een instrument dat vraagt van gemeenten, provincies en projectontwikkelaars om bij nieuwe plannen voor woningen, winkels, kantoren of bedrijventerreinen in drie stappen aan te tonen dat er behoefte aan is.
 
Overheid en markt pakken de overcapaciteit ook aan met onder andere de gezamenlijke Retailagenda, Retaildeals en het Voortgangsoverleg Aanpak Leegstand Kantoren. Daarmee kan onnodig ‘bouwen in de wei’ en leegstand in de steden worden tegengegaan zodat steden en winkelgebieden aantrekkelijk blijven.

De nieuwe ladder

De nieuwe Ladder is samen met betrokken overheids- en marktpartijen opgesteld om de Ladder beter te laten aansluiten op de praktijk en moet tot minder onderzoekslasten en bezwaarprocedures leiden. Dat scheelt tijd en leidt toch tot het gewenste effect. De behoefte aan een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet immers nog steeds zowel voor het binnen- als buiten stedelijke gebied worden aangetoond. Verschil met de oude Ladder is dat alleen bij het bouwen buiten het stedelijk gebied een uitgebreide motivering nodig is. Ook kunnen gemeenten de Laddertoets doorschuiven naar een later moment, wanneer gebruik wordt gemaakt van uitwerkings- of wijzigingsplannen.

Op 1 juli 2017 treedt de vernieuwde Ladder in werking. Komend jaar werkt het ministerie van Infrastructuur en Milieu aan integratie van de Ladder in het Besluit kwaliteit leefomgeving van de Omgevingswet. De strekking van de Ladder blijft dan hetzelfde, omdat deze in lijn met Omgevingswet is opgesteld.