Plein Hoekenrode

Beste openbare ruimtes van Nederland#3

Plein Hoekenrode is een ware showcase, een pareltje in Amsterdam waar álles samenviel: herstructurering, pilotgebied voor verlichting, meedenkende ondernemers. Is dit de beste openbare ruimte van 2016?

Succes van Hoekenrode? Dat is volgens Joost de Natris, ontwerper bij karres+brands, de verlichting die het gebruik van het gebied volgt. Op het plein tussen station Amsterdam Bijlmer ArenA en winkelcentrum Amsterdamse Poort, werkte De Natris aan een geweldige showcase als het gaat om smart light.

Al in 2006 maakte hij het plan voor het gebied, dat met het station, het voetbalstadion, de concertzalen Ziggo Dome en Heineken Music Hall, het winkelcentrum én het kantorenpark een enorme potentie had. ‘Hordes mensen komen er. Om uit te gaan. Naar hun werk te gaan. Te gaan winkelen. Maar het plein was kaal en winderig, via een vies tunneltje ging je naar het metrostation.’

De wind mee

De gemeente deed er forse ingrepen: het station Bijlmer ArenA werd gebouwd en karres+brands werkte aan de openbare ruimte van de Arena Boulevard, winkelcentrum Amsterdamse Poort en het ontwerp van het Ziggo Dome Plein. Plein Hoekenrode kón niet achterblijven en opeens leek het of het gebied de wind van alle kanten meekreeg.

De eigenaar van gebouw nieuwAmsterdam, beeldbepalend aan het plein, besloot zijn pand en omgeving aan te pakken. Nodig, want het gebouw kenmerkte zich door geslotenheid, het had geen enkel contact met zijn omgeving.

De Natris: ‘Eindelijk werden de twee werelden – de Amsterdamse Poort met z’n 130 culturen en de in pak gestoken forenzen aan de andere zijde – met elkaar verbonden. Het plein werd de spil van het gebied.’ De gemeente sprak de intentie uit om van het gebied het grootste uitgaansgebied buiten het centrum van de stad te maken.

Lab voor smart light

Onmiskenbaar hét vliegwiel voor de aandacht voor verlichting was de zoektocht die de gemeente samen met Rotterdam en Eindhoven ondernam naar een lab voor smart light. ‘Er waren een plein dat op de schop moest, een vastgoedeigenaar die wilde investeren in de omgeving én een gebied met potentie. Alles viel samen. Ook de marktpartijen sloten aan – Philips wilde niets liever dan haar ideeën over smart light in de praktijk laten zien en Cisco, actief in de wereld van netwerken, data-opslag en big data, wilde eveneens heel graag laten zien hoe zij een keyrole spelen in de transitie naar een smart city’, licht De Natris toe.

Gebruik openbare ruimte leidend

Dat leidde tot een lichtplan dat is ingericht vanuit het gebruik van de openbare ruimte. Verlichting langs de verwachte looproutes bijvoorbeeld, maar ook zeven lichtscenario’s die zich aanpassen aan gebruik. ‘Is het een warme zomeravond met weinig programmering in de muziekgebouwen, dan is er een zacht licht. Maar wordt het druk, dan gaat het niveau wat omhoog’, schetst De Natris.

Een noviteit is het interactieve gebruik dat hij voor het plein bedacht. ‘Een aantal plekken willen we aanwijzen aan straatartiesten. Wie wil, kan via een app een tijdslot van tien minuten reserveren en er zijn optreden geven. Hij kiest zelf de kleur van het licht en de performance wordt opgenomen en live op het YouTube-kanaal van Hoekenrode gestreamd. Ook virtueel is er van alles te beleven op het plein.’


Meld u aan voor de Falco Award Beste Openbare Ruimte
Heeft u ook een openbare ruimte waar u trots op bent en waar de wereld van moet weten? Meld u dan aan voor de Falco Award Beste Openbare Ruimte en maak kans op de bokaal van 2016! Uw aanmelding moet vóór 15 september binnen zijn. De Award Beste Openbare Ruimte 2016 wordt uitgereikt op het Landelijk Congres Openbare Ruimte op donderdag 6 oktober in Leeuwarden.
 

Lees ook Raadhuisplein Emmen overschaduwt Wildlands en Het is hier fijn genoeg.