Nieuws

Marktpartijen willen samen met de overheid komen tot een gezamenlijke routekaart om de opgave van bijna 1 miljoen woningen in 2030 te realiseren. Ze zijn bereid om de komende 10 tot 15 jaar miljarden euro’s te investeren. Volgens hen is het zinloos om ideologisch te blijven debatteren over binnenstedelijke versus buitenstedelijke woningbouw, want beide zijn nodig.

Gemeenten ervaren hoge druk op de woningmarkt, maar vinden bij realisatie van projecten een aantal knelpunten. De doorlooptijd van nieuwbouwprojecten loopt daardoor op. tot gemiddeld tien jaar. Dat blijkt uit onderzoek door Stec Groep. Hier 3 bottlenecks en mogelijke oplossingen.

Ontwikkelaars, bouwers, makelaars én overheden slaan de handen ineen rond een ambitieuze woningbouwaanpak in Zwolle die versnelling van de bouwproductie, verduurzaming en betaalbaarheid combineert. En dat alles binnen bestaande stadsgrenzen. Betrokkenen noemen de samenwerking ‘uniek’.

Woonstichting De Key gaat 309 nieuwe sociale huurwoningen realiseren op de voormalige NDSM-werf. Het gaat om woningen van dertig tot vijftig vierkante meter die worden aangeboden via Woningnet.

Minister Ollongren komt in een brief aan de Tweede Kamer terug van een eerdere uitspraak in een artikel in De Telegraaf, waarin ze stelde dat er ook in ’het groen’ aan de rand van de stad moet worden gebouwd. In de brief benadrukt ze vandaag dat bouwen meer prioriteit moet krijgen, maar dat bouwen in de stad altijd de voorkeur verdient. 

Er moet meer in ’het groen’ aan de rand van de stad worden gebouwd. Met de huidige bouwplannen, die voornamelijk over projecten bínnen de stadsgrenzen gaan, redden we het niet. Dat zegt minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) vandaag in De Telegraaf. 

In het centrum van Amsterdam realiseert de Universiteit van Amsterdam (UvA) tot 2025 de Binnenstadscampus, gelegen rondom het Binnengasthuisterrein, de Oude Turfmarkt, Oudezijds Achterburgwal en de Kloveniersburgwal. Dit universiteitskwartier vormt straks de thuisbasis van de Faculteit der Geesteswetenschappen (FGw), de Universiteitsbibliotheek, de bestuurszetel, representatieve functies zoals musea en gelieerde kennisinstellingen. 

De provincie Noord-Holland stelt ruim 7 miljoen euro beschikbaar voor het versnellen van woningbouw in de provincie. Dit geld is bedoeld voor het opzetten van een pool met tijdelijke krachten die er bijvoorbeeld voor zorgen dat vergunningen voor het bouwen van woningen sneller worden afgehandeld.

De herontwikkeling van het Cruquiusgebied krijgt verder vorm met de vorige week getekende samenwerkingsovereenkomst tussen Gemeente Amsterdam, VORM en Porten Development. Die gaat over de ontwikkeling en realisatie van 149 appartementen verdeeld over drie gebouwen.

Het rijk gaat in stedelijke gebieden met de grootste vraag naar woningen een actievere en regisserende rol spelen. Op korte termijn start de rijksoverheid gesprekken met gemeenten, woningcorporaties, bouwers en investeerders die moeten leiden tot afspraken over het versnellen van de woningbouwproductie. 

Een mix van wonen, werken en leisure: dat is de toekomst van bedrijvengebied Amstel III in Amsterdam-Zuidoost, als het aan de gemeente Amsterdam ligt. De komende 10 jaar moeten in het gebied al 5.000 huizen verijzen.

De woonparagraaf in het vandaag gepresenteerde regeerakkoord liegt er niet om. De vier coalitiepartijen gaan alle ruimte bieden aan nieuwe woningbouw. Onnodige overheidsbelemmeringen moeten worden weggenomen. Prioriteit wordt gegeven aan de bouw van middenhuurwoningen in de vrije sector en verduurzaming van corporatiebezit, waarvoor Rutte III 100 miljoen euro per jaar reserveert.

In steeds meer gemeenten ontstaat een tekort aan woningen. De prijzen van koop­woningen zijn sterk gestegen en liggen in veel gemeenten al weer boven of op het niveau van voor de crisis. Projectontwikkelaars roepen politiek Den Haag op om snel in te grijpen. 

Maximaal één derde van de woningvraag van Nederland  kan worden gerealiseerd door bestaande, bebouwde gebieden te transformeren. Dit lukt uitsluitend met een subsidie van 3,6 miljard euro en als er 35% dichter wordt gebouwd. Zo niet, dan kan slechts 10% van de woningvraag worden ingevuld met het transformeren van binnenstedelijke gebieden.

Om de vraag te kunnen bijbenen, moeten gemeenten in de Amsterdamse regio 250.000 huizen bijbouwen. Maar als het gaat om de vraag 'waar', tekent zich een paradox af. De gemeente moet bouwen, maar mag het eigenlijk niet.

Petra Tiel, VNO-NCW West ziet steeds vaker woningen terug op bedrijventerreinen in de Metropoolregio Amsterdam: ‘De provincie moet de woningopgave oppakken en die opgave ver weghouden van bedrijventerreinen. Op bedrijventerreinen werk je, daar woon je niet.'

Het planaanbod in de meeste Nederlandse provincies is ontoereikend om de komende 10 jaar in de toenemende vraag naar huizen te voorzien. Dat stelt het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) in de studie 'Investeren in de Nederlandse woningmarkt: investeringsopgaven in twaalf provincies'.

De hoeveelheid kantoortransformaties houdt amper verband met de hoeveelheid leegstand. Uit onderzoek van Bureau Stedelijke Planning is gebleken dat de onttrekkingen voornamelijk plaatsvinden in de Randstad terwijl ook in veel andere regio’s de kantorenleegstand groot is.

Opinie

Elk jaar kijk ik er naar uit: het NEPROM-congres. En het valt nooit tegen. Zo leerde ik onder meer dat we niet in 2050, maar al in 2030 één miljoen nieuwe huizen nodig hebben. De grote boosdoener: het Groninger gasbesluit.

De belangstelling voor Amsterdam is zo groot dat het inwoneraantal zou kunnen verdubbelen. Gelukkig gebeurt dat niet en zet de gemeente in de groeistrategie Koers 2025 in op de bouw van minstens 50.000 nieuwe woningen in tien jaar.

Terwijl we ons druk maken over de huizenmarktbubbel in het centrum van Amsterdam vergeten we de bubbel in de buitenwijken van de voormalige groeikernen. ‘Er komt een moment dat de scheve verhouding tussen het aantal eengezinswoningen en het aantal gezinnen zich gaat wreken’, stelt de Amsterdamse architect Harvey Otten. ‘Dus bouw geen nieuwe eengezinswoningen buiten de stad, want ze zijn niet nodig.’

De ruimte in de stad is schaars, de woningdruk hoog en toch blijven terreinen vaak jaren ongebruikt liggen in afwachting van plannen of nieuwe bestemmingen. Onbegrijpelijk, vinden Maarten Koning, (kandidaat-)gemeenteraadslid voor D66 Utrecht en Theo Stauttener, financieel manager bij gebiedsontwikkeling. In hun stad willen ze grondeigenaren stimuleren om tijdelijkheid te faciliteren.

Het Rijksvastgoedbedrijf heeft een oppervlakte van 36.500 m2 bouwgrond op het Oostenburgereiland verkocht aan vastgoedontwikkelaars VORM en Steenwell. Het plan is om op het perceel 450 huur- een koopwoningen te bouwen, daarnaast is er ook plek voor commerciële ruimte.

'Er is in Nederland woningnood. Je kan geen krant openslaan of het gaat om ‘bouwen, bouwen, bouwen’, snel, veel en desnoods maar weer een soort Vinex-operatie.' Cees-Jan Pen, lector de Ondernemende Regio bij Fontys, ziet dat bedrijven(terreinen) die niet ‘creative’ zijn, de stad maar uit moeten worden geschoven. 'Ergens de regio in of zo.'

Reguleer het segment van huren tussen 700 en 950 euro en geef daarbij de woningcorporaties weer een grotere rol. Dat was de kern van het advies van de samenwerkingstafel middenhuur, wat twee weken geleden werd gepresenteerd. Dit leidde tot veel discussie en wellicht ook wel verwarring in de media. Bob Braak en Ron Buiting, adviseurs Procap, pleiten voor kaders.

In verschillende beschouwingen over de toekomst van nieuwe steden wordt voorspeld dat zij langzaam echte steden zullen worden. Martin van der Maas, planoloog bij de gemeente Amsterdam, zet vraagtekens bij deze beweringen en geeft daarvoor vier redenen.

Er moet meer in ’het groen’ rond de stad worden gebouwd. De huidige bouwplannen lossen de vraag naar woonruimte niet op, stelde minister Ollongren. ‘Een schrikbeeld en een absolute no go!’, reageert Johanna van der Werff, directeur van Forum voor architectuur en stedenbouw Amersfoort (FASadE).

Antistedelijkheid als blitzkrieg

12 januari 2018 11:10

Als een blitzkrieg wordt het antistedelijk offensief uitgevoerd. NRC Handelsblad, Het Parool, Algemeen Dagblad en Stadszaken bombarderen ons de laatste week met interviews met niet onbelangrijke personen in het ruimtelijk debat. Jos Gadet, hoofdplanoloog Ruimte en Economie bij de gemeente Amsterdam, snapt weinig van de opportunistische omwenteling.

Het Rijksvastgoedbedrijf verkoopt het Hembrugterrein in Zaandam voor 41 miljoen euro aan ABC Planontwikkeling BV. De projectontwikkelaar bracht het hoogste bod uit. Op het terrein komen ongeveer 1.000 woningen, zowel huur als koop. Daarnaast komen er bedrijven, winkels en kantoren, die goed zijn voor zo’n 650 arbeidsplaatsen. 

Nederland komt in een nieuwe demografische groeispurt terecht. De bevolking zal komende jaren sneller groeien dan eerder gedacht. Na de crisis op de huizenmarkt, teruggevallen bouwcapaciteit en oplopende woningtekorten, wordt de woningvraag komende jaren extra aangejaagd door meer  nieuwkomers uit het buitenland. Extra woningen moeten er sneller komen.

De reacties op het nieuwe boek van Richard Florida zijn op één punt unaniem: een deel van de negatieve effecten van het succes van steden is dat er niet genoeg centrumstedelijk gebouwd wordt.

Subsidiebehoefte, dat lijkt de kernboodschap van het Manifest Binnenstedelijke Gebiedstransformaties. Een subsidiebehoefte uitgedrukt in een bedrag per woning (25000 euro). Natuurlijk is het nu de tijd om als (vastgoed- en bouw)sector te lobbyen en input te leveren aan een nieuw regeerakkoord, maar kies dan een kernboodschap die wervend is en de sector als strategisch en economisch belangrijk, mensgericht en vindingrijk positioneert.

Bouwen voor de doorzonbubbel’ heet het artikel waarin Gert Jan Hagen pleit voor een ‘bouwstop voor rijtjeswoningen’. Die uitspraak is geen grap; hij meent het! Zijn betoog is briljant omdat hij bijna alle misverstanden over woonwensen die samenhangen met de veranderende demografie zo parmantig benoemt. We lopen ze een voor een door en zetten de vlammenwerper erop.

Enkele weken geleden is de nieuwe Woningbouwmonitor Noord-Holland verschenen. Resultaat: 45.000 woningen tekort in de periode tot 2040. Toch ziet de verantwoordelijk gedeputeerde in deze provincie, mevrouw Joke Geldhof, geen problemen.

Het is niet nodig om te zoeken naar nieuwe bouwlocaties in Noord-Holland. Die zijn er namelijk genoeg, zegt degeputeerde Joke Geldhof (D66) als reactie op een hartenkreet van twee wethouders om nieuwe woningbouw toe te staan in groene gebieden rond de steden. Geldhof waarschuwt bovendien voor het aanhouden van té veel harde planvoorraad. 'Dan verdwijnt de flexibiliteit in de programmering en bestaat risico op onnodige plankosten en desinvesteringen.'

Volgens enkele critici zijn we weer hard op weg naar de zoveelste vastgoedbubbel. Interessant punt. Al denk ik dat de bubbel niet zozeer zit in de woningvraag als wel in de financiering. Veel te hoge prijzen bij te gering aanbod.

Achtergrond

Veel bedrijventerreinen in Nederland kampen met veroudering en leegstand. De vaak gunstige ligging van deze terreinen in binnenstedelijk gebied biedt echter volop kansen voor herontwikkeling. Zeker als deze wordt gecombineerd met de uitgangspunten van de circulaire economie. Pieter van der Heijde, Michiel Verlaak en Valerie Noordink bespreken de 6 elementen voor circulaire herstructurering van verouderde bedrijventerreinen. 

Voorlopig kunnen we uit de voeten met de bestaande plancapaciteit voor woningbouw, en dat hoeven écht niet alleen micro-appartementen te zijn. Het vereist wel maximale samenwerking tussen overheid, markt en corporaties. Maar de woonopgave gaat om meer dan aantallen alleen. De woonomgeving moet leidend zijn, inclusief nieuwe mobiliteitsoplossingen. Dat vraagt om nieuwe coalities, meer data, méér innovatie, meer lef en méér experiment.

Met immer groeiende bevolkingsaantallen en gelijkblijvende ruimte kan de hoogte in bouwen een oplossing bieden. Hoewel hoogbouw niet war van controverse is, maken plannen voor projecten in grote Nederlandse steden duidelijk dat hoogbouw in opkomst is. Vooral Rotterdam is fan, maar ook Eindhoven en Amsterdam bouwen richting de wolken.

In het project Stadsoevers in Roosendaal lukt het om een combinatie van woningbouw en (industriële) bedrijvigheid te realiseren door inzet van oude en nieuwe instrumenten, maar vooral door proactief overleg met de omgeving. 'Het is geven en nemen.'

Het beleidsdoel van veel overheden is om nieuwe woningen zoveel mogelijk binnenstedelijk te realiseren. Dat is het ook het doel van de Ladder voor duurzame verstedelijking. En de nieuwe minister van BZK bevestigde onlangs deze ambitie [2].

Het afgelopen jaar bezocht een groep experts tien pilotprojecten voor stedelijke kavelruil. Twee leden, Paul van Dijk (partner Akro Consult) en de Brabantse gedeputeerde Erik van Merrienboer, geven een preview van de belangrijkste observaties. Hun conclusie: bekijk kavelruil niet sec als instrument, maar let vooral goed op het proces.

Er is veel te doen rondom suburbaan wonen: inbreiden moet immers boven uitbreiden, de weilandplannen zouden vooral een verdienmodel van de ontwikkelaars zijn, en de weilandplannen zouden saai zijn. Peter van Geffen, directeur Stec Groep, deelt zeven gouden regels om sublieme suburbane woonmilieus te maken waar dat nog echt nodig is.

De Amsterdamse woningmarkt barst uit zijn voegen en grijpt om zich heen. Met de stedelijke groeistrategie Koers 2025 heeft het college van B en W ingezet op de bouw van minstens 50.000 nieuwe woningen in 10 jaar. Waar is nog plek voor de Amsterdamse bedrijven met enige vorm van overlast?

Voor de Raad van State zijn wijzigingsbevoegdheden, sinds een uitspraak afgelopen woensdag, geen harde plancapaciteit om rekening mee te houden bij het vaststellen van bijvoorbeeld een nieuw woonplan. Er ontstaat zo meer Ladder-ruimte in gemeenten voor nieuwe bestemmingsplannen, maar er zijn ook risico's. Dit zijn de gevolgen voor gemeenten en marktpartijen.

Provincies moeten 'lef' tonen om ook aan de stadsgrenzen aan de slag te gaan met woningbouw. Met die oproep gisteren in De Telegraaf haalde minister Ollongren 'bouwen in het groen' uit de taboesfeer. ROm/Stadszaken.nl vroeg de Groningse gedeputeerde Fleur Gräper-van Koolwijk (D66) om een reactie vanuit haar rol als IPO*-afgevaardigde bij de totstandkoming van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI).

Twee tenders per jaar gaat Amsterdam uitschrijven voor de kantorenmarkt. De economische groei brengt de laagste kantorenleegstand in jaren in de grote steden en het is de vraag of er wel genoeg plekken zijn om de groei goed te faciliteren. Stadszaken vroegt het Aeisso Boelman, directeur Fakton en Maurice Kuipers, senior consultant bij Buck Consultants International (BCI).

De komende jaren moet het bouwtempo flink worden opgevoerd om in de groeiende woonvraag te kunnen voorzien, maar wie neemt de regie? Met deze vraag wendt Bart Reuser zich tot prominenten in de woonsector. Deze week: Joke Geldhof, gedeputeerde Ruimtelijke Ordening en Wonen van de provincie Noord-Holland.

Bouwen voor een doorzonbubbel?

15 februari 2017 11:27

De huizenmarkt draait weer op volle toeren. De roep om nieuwe stedelijke uitleg wordt steeds luider. Maar hebben we wel nieuwe laagbouwwijken nodig als op termijn tot 90.000 babyboomers per jaar hun rijtjeswoning zullen verlaten? Gert Jan Hagen pleit voor een bouwstop op rijtjeswoningen.